{"id":5893,"date":"2026-04-25T14:57:32","date_gmt":"2026-04-25T11:57:32","guid":{"rendered":"https:\/\/ekonomievreni.com\/?p=5893"},"modified":"2026-04-25T14:57:33","modified_gmt":"2026-04-25T11:57:33","slug":"cocukluk-deneyimleri-kiskancligi-sekillendiriyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ekonomievreni.com\/?p=5893","title":{"rendered":"\u00c7ocukluk deneyimleri k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131 \u015fekillendiriyor!"},"content":{"rendered":"<p> \u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi NP\u0130STANBUL Hastanesi Klinik Psikolog Cumali\u00a0Ayd\u0131n, 26 Nisan D\u00fcnya K\u0131skan\u00e7l\u0131k G\u00fcn\u00fc kapsam\u0131nda, k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131n psikolojik k\u00f6kenleri, ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f nedenleri, davran\u0131\u015flara yans\u0131malar\u0131 ve do\u011fru y\u00f6netildi\u011finde nas\u0131l sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir duyguya d\u00f6n\u00fc\u015febilece\u011fi hakk\u0131nda bilgi verdi.<\/p>\n<p><strong>K\u0131skan\u00e7l\u0131k do\u011fu\u015ftan gelen, normal bir duygu!<\/strong><\/p>\n<p>K\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131n psikolojide ki\u015finin de\u011fer verdi\u011fi bir ili\u015fkiyi, stat\u00fcy\u00fc ya da sahip olmak istedi\u011fi bir \u015feyi kaybetme ihtimali kar\u015f\u0131s\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan karma\u015f\u0131k bir duygusal tepki olarak tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden\u00a0Klinik Psikolog Cumali\u00a0Ayd\u0131n, \u201c\u00c7o\u011fu zaman korku, \u00f6fke, yetersizlik ve kayg\u0131 ile birlikte ya\u015fan\u0131r. Burada \u00f6nemli bir ayr\u0131m vard\u0131r: k\u0131skan\u00e7l\u0131k daha \u00e7ok bir ili\u015fkiyi kaybetme tehdidiyle ilgiliyken, haset ba\u015fkas\u0131n\u0131n sahip olduklar\u0131na odaklan\u0131r.\u201d dedi.<\/p>\n<p>Bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n, k\u0131skan\u00e7l\u0131k duygusunun evrimsel olarak ili\u015fkileri korumaya ve sosyal ba\u011flar\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeye hizmet etti\u011fini g\u00f6sterdi\u011fini dile getiren Ayd\u0131n, \u201cBu nedenle k\u0131skan\u00e7l\u0131k her insanda g\u00f6r\u00fclebilen, do\u011fu\u015ftan gelen ve temelde normal bir duygudur; ancak sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya da sorunlu hale gelmesi, bu duygunun yo\u011funlu\u011fu ve ifade edili\u015f bi\u00e7imiyle ilgilidir.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n<p><strong>G\u00fcvensizlik, \u00f6zsayg\u0131 d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve sosyal medya k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131yor!<\/strong><\/p>\n<p>K\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131n ya\u015fam\u0131n farkl\u0131 d\u00f6nemlerinde g\u00f6r\u00fclse de baz\u0131 s\u00fcre\u00e7lerde daha belirgin hale geldi\u011fine dikkat \u00e7eken\u00a0Klinik Psikolog Cumali\u00a0Ayd\u0131n, \u201c\u00c7ocuklukta karde\u015f rekabetiyle, ergenlikte kimlik geli\u015fimi ve sosyal kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalarla, yeti\u015fkinlikte ise romantik ili\u015fkiler ve kariyer alan\u0131yla daha s\u0131k ortaya \u00e7\u0131kar.\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle belirsizlik, g\u00fcvensizlik ve \u00f6zsayg\u0131 d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc gibi durumlar\u0131n k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131 art\u0131ran \u00f6nemli fakt\u00f6rler oldu\u011funu aktaran Ayd\u0131n, \u201cG\u00fcn\u00fcm\u00fczde sosyal medya da bu duyguyu tetikleyen g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ortam haline geldi; \u00e7\u00fcnk\u00fc insanlar ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hayatlar\u0131n\u0131n genellikle en iyi ve filtrelenmi\u015f anlar\u0131n\u0131 g\u00f6rerek kendi ger\u00e7ek ya\u015famlar\u0131yla k\u0131yaslama yapma e\u011filimine girer.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p><strong>\u0130nsanlar kendilerinden daha iyi durumda olanlarla k\u0131yaslama yapar ve eksiklere odaklan\u0131r!<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nsan zihninin kendini de\u011ferlendirebilmek i\u00e7in ba\u015fkalar\u0131n\u0131 referans alma e\u011filiminde oldu\u011funa i\u015faret eden\u00a0Klinik Psikolog Cumali\u00a0Ayd\u0131n, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n<p>\u201cBu durum psikolojide sosyal kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r ve Leon Festinger taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsanlar \u00f6zellikle kendilerinden daha iyi durumda oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri ki\u015filerle k\u0131yaslama yapmaya daha yatk\u0131nd\u0131r ve bu da \u00e7o\u011fu zaman eksiklere odaklanmay\u0131 beraberinde getirir. Evrimsel a\u00e7\u0131dan bu mekanizma geli\u015fim i\u00e7in i\u015flevsel olsa da g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00f6zellikle sosyal medya etkisiyle ger\u00e7ek\u00e7i olmayan standartlara g\u00f6re yap\u0131lan kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar, ki\u015fide yetersizlik duygusunu ve k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131 art\u0131rabilmektedir.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u00c7ocukluk deneyimleri, bireyin ilerleyen ya\u015famda k\u0131skan\u00e7l\u0131k e\u011filimini g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\u00e7imde etkiliyor!<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7ocukluk deneyimlerinin k\u0131skan\u00e7l\u0131k e\u011filimini g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\u00e7imde etkiledi\u011fine vurgu yapan\u00a0Klinik Psikolog Cumali\u00a0Ayd\u0131n, \u201c\u00d6zellikle ba\u011flanma kuram\u0131 kapsam\u0131nda ortaya konan \u00e7al\u0131\u015fmalar, erken d\u00f6nem ili\u015fkilerin duygusal tepkiler \u00fczerinde belirleyici oldu\u011funu g\u00f6steriyor.\u201d dedi.<\/p>\n<p>G\u00fcvenli ba\u011flanma geli\u015ftiren bireylerin ili\u015fkilerde daha az tehdit alg\u0131larken, kayg\u0131l\u0131 ya da g\u00fcvensiz ba\u011flanma ya\u015fayan bireylerin ilerleyen ya\u015famda terk edilme korkusu nedeniyle daha yo\u011fun k\u0131skan\u00e7l\u0131k ya\u015fayabileceklerini aktaran Ayd\u0131n, ayr\u0131ca \u00e7ocuklukta s\u0131k s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lan, ele\u015ftirilen ya da duygusal olarak ihmal edilen bireylerin yeti\u015fkinlikte kendilerini ba\u015fkalar\u0131yla k\u0131yaslamaya daha yatk\u0131n oldu\u011funun g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi.<\/p>\n<p><strong>K\u0131skan\u00e7l\u0131k \u00e7o\u011fu zaman, dolayl\u0131 ve fark edilmesi zor davran\u0131\u015flarla ortaya \u00e7\u0131kar!<\/strong><\/p>\n<p>K\u0131skan\u00e7l\u0131k \u00e7o\u011fu zaman do\u011frudan ifade edilmedi\u011fini, daha \u00e7ok dolayl\u0131 ve fark edilmesi zor davran\u0131\u015flarla ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Ayd\u0131n, \u201c\u00d6rne\u011fin ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsemek, s\u00fcrekli ele\u015ftirmek, alayc\u0131 ya da ima i\u00e7eren yorumlar yapmak, ba\u015far\u0131y\u0131 \u015fansa ba\u011flamak, mesafe koymak ya da g\u00f6rmezden gelmek bu davran\u0131\u015flar aras\u0131nda say\u0131labilir. \u00d6zellikle ili\u015fkilerde a\u015f\u0131r\u0131 kontrol etme, sorgulama ya da pasif-agresif tepkiler de fark edilmeyen k\u0131skan\u00e7l\u0131k g\u00f6stergeleridir. Ki\u015fi \u00e7o\u011fu zaman bu davran\u0131\u015flar\u0131n alt\u0131nda yatan duygunun k\u0131skan\u00e7l\u0131k oldu\u011funu fark etmez ve bunu daha \u00e7ok \u2018hakl\u0131 ele\u015ftiri\u2019 ya da \u2018ger\u00e7ek\u00e7i de\u011ferlendirme\u2019 olarak yorumlayabilir.\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n<p><strong>Ger\u00e7eklikle ba\u011f\u0131n zay\u0131flamas\u0131na yol a\u00e7an k\u0131skan\u00e7l\u0131k psikolojik destek gerektirir!<\/strong><\/p>\n<p>K\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131n, s\u00fcreklilik kazand\u0131\u011f\u0131nda, yo\u011funlu\u011fu artt\u0131\u011f\u0131nda ve ki\u015finin d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fcnyas\u0131n\u0131 s\u00fcrekli me\u015fgul etmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda art\u0131k i\u015flevsel olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na de\u011finen\u00a0Klinik Psikolog Cumali\u00a0Ayd\u0131n, \u201c\u00d6zellikle ili\u015fkileri zedeleyen, kontrol davran\u0131\u015flar\u0131na, \u00f6fke patlamalar\u0131na ya da temelsiz su\u00e7lamalara yol a\u00e7an, hatta ger\u00e7eklikle ba\u011f\u0131n zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131 durumlarda bu duygu psikolojik destek gerektiren bir hal al\u0131r.\u201d dedi.<\/p>\n<p>Ayd\u0131n, ortada somut bir kan\u0131t yokken s\u00fcrekli aldat\u0131lma d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle hareket etmenin ya da kar\u015f\u0131 taraf\u0131n ya\u015fam alan\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlayacak d\u00fczeyde kontrolc\u00fc davranman\u0131n, k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131n art\u0131k bir duygu olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p bir sorun haline geldi\u011fini g\u00f6sterdi\u011fini ifade etti.<\/p>\n<p><strong>K\u0131skan\u00e7l\u0131k \u00e7o\u011fu zaman bize asl\u0131nda neyi arzulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6sterir!<\/strong><\/p>\n<p>K\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131n, do\u011fru \u015fekilde ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ilhama d\u00f6n\u00fc\u015febilecek bir duygu oldu\u011funa vurgu yapan Ayd\u0131n, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131:<\/p>\n<p>\u201cK\u0131skan\u00e7l\u0131k \u00e7o\u011fu zaman bize asl\u0131nda neyi arzulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6sterir. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm i\u00e7in \u00f6ncelikle duyguyu fark etmek ve adland\u0131rmak, ard\u0131ndan kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmay\u0131 yeniden \u00e7er\u00e7evelemek gerekir; \u2018Neden onda var?\u2019 yerine \u2018O bunu nas\u0131l ba\u015fard\u0131 ve ben ne \u00f6\u011frenebilirim?\u2019 sorusunu sormak bu noktada kritik bir ad\u0131md\u0131r. Kendi de\u011ferlerini netle\u015ftirmek, ula\u015f\u0131labilir hedefler belirlemek ve sahip olunanlar\u0131 fark etmeye y\u00f6nelik \u015f\u00fckran prati\u011fi yapmak da bu s\u00fcreci destekler. Bu yakla\u015f\u0131m sayesinde k\u0131skan\u00e7l\u0131k, ki\u015fiyi t\u00fcketen bir duygudan \u00e7\u0131k\u0131p geli\u015fim ve motivasyon sa\u011flayan bir i\u00e7 kayna\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015febilir.\u201d\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajans\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dcsk\u00fcdar \u00dcniversitesi NP\u0130STANBUL Hastanesi Klinik Psikolog Cumali\u00a0Ayd\u0131n, 26 Nisan D\u00fcnya K\u0131skan\u00e7l\u0131k G\u00fcn\u00fc kapsam\u0131nda, k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131n psikolojik k\u00f6kenleri, ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f nedenleri, davran\u0131\u015flara yans\u0131malar\u0131 ve do\u011fru y\u00f6netildi\u011finde nas\u0131l sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir duyguya d\u00f6n\u00fc\u015febilece\u011fi hakk\u0131nda bilgi verdi.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5894,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-5893","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ekonomievreni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5893","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ekonomievreni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ekonomievreni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomievreni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomievreni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5893"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ekonomievreni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5893\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5895,"href":"https:\/\/ekonomievreni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5893\/revisions\/5895"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomievreni.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5894"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ekonomievreni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5893"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomievreni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5893"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomievreni.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5893"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}